حقّ تعالى ؛ و شايد اشاره به اين حجب نوريّه باشد آنچه حقّ تعالى از حضرت « ابراهيم » خليل عليه السّلام اخبار فرمود ، كه : فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي « 82 » ؛ پس نيست مقصود آن حضرت اجسام مضيئهء « 83 » كواكب ؛ زيرا كه هركس ببيند آنها را در صغر و كوچكى آنها ، مىداند كه آنها ربّ و إله نيستند ، چگونه حضرت « خليل » مغرور مىشد به آنچه جهّال و عوامّ مغرور شده‌اند ؟ و ليكن آن مراقبه ، نورى از انوار حقّ تعالى است و اوّل حجاب‌هاى نورانى است در طريق سالك ، و متصوّر نيست وصول مگر به عبور از اين حجب ؛ و بعضى از اين حجب نور ، اكثر است از بعضى به قدر قرب و بعد ؛ پس تعبير كرد از اصغر حجب نوريّه به لفظ اصغر انوار سماويّه ، و از اعظم آن ، به لفظ اعظم انوار سماويّه كه شمس است ، و از اوسط آنها به لفظ قمر ؛ و قال : فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي « 84 » : الآية . حضرت « خليل » ، در سلوك باطنى مىرسيد به نورى بعد از نورى ، و حجابى بعد از حجابى از انوار الهيّه ، و چون مشاهده مىفرمود عظمت آن را ، گمان مىكرد كه شايد به نور حقيقى حقّ تعالى و اصل شده ، مىفرمود : هذا رَبِّي ؛ پس منكشف مىشد از براى او به نور نبوّت و توفيق الهى آنكه بالاى آن ، نورى است اعظم ؛ پس چون‌كه مطّلع مىشد بر آنكه از براى اين نور مكشوف نهايت است ، مىفرمود : لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ « 85 » ، تا آنكه گذشت از « حجب انوار متناهيه » « 86 » ، و منتهى شد به حجب بىنهايت از

--> ( 82 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 51 سطر 11 رجوع شود . ( 83 ) - نوردهنده ، درخشنده ( 84 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 51 سطر 12 رجوع شود . ( 85 ) - به منهج اوّل ، صفحهء 51 سطر 12 رجوع شود . ( 86 ) - پرده‌هاى انوار محدود